Fen Bilimleri Dersi Bilgi ve Beceri Değerlendirmesi
👤 Adı Soyadı
📅 Tarih
15Soru 1
15Soru 2
15Soru 3
20Soru 4
15Soru 5
20Soru 6
1
🧊 Yoğunluk Farkı ve Canlı Yaşam
15 Puan
Buzun su üzerinde yüzmesinin (yoğunluk farkı), kışın göl ve denizlerdeki canlı yaşamının devamlılığı açısından önemini bilimsel bir gerekçeyle açıklayınız.
Görsel: Donmuş bir su yüzeyi ve altındaki yaşam alanı.
✏️
2
🔬 Bilimsel Model — Tanecik Sıkışıklığı
15 Puan
Yoğunluk kavramını tanecik sıkışıklığı üzerinden açıklayan bir bilimsel model (şekil) çiziniz ve çizdiğiniz modeli kısaca yorumlayınız.
✏️
3
⚡ Elektrik İletkenliği Deney Düzeneği
15 Puan
Bir maddenin elektriği iletip iletmediğini test etmek için nasıl bir deney düzeneği hazırlarsınız? Kullanacağınız malzemeleri ve işlem basamaklarını yazınız.
💡
Görsel: Bir elektrik devresinin temel ışık kaynağı.
✏️
4
🔌 Deney Değişkenleri — İletken Tel Uzunluğu
20 Puan
Bir elektrik devresinde, sadece iletken telin uzunluğu artırılarak ampul parlaklığındaki değişim gözlemleniyor. Bu deneydeki değişkenleri aşağıya yazınız.
🔵 Bağımsız Değişken:
🟣 Bağımlı Değişken:
⚫ Kontrol Edilen Değişken:
5
🎚️ Reosta — Direnç ve Parlaklık İlişkisi
15 Puan
Reosta (ayarlanabilir direnç) kullanılan bir devrede, sürgü hareket ettirilerek direnç artırılıyor. Bu durumun ampul parlaklığına etkisini neden-sonuç ilişkisi kurarak açıklayınız.
✏️
6
🌿 Biyoçeşitlilik ve Ekosistem Koruması
20 Puan
Biyoçeşitliliği tehdit eden temel faktörleri belirterek, yandaki gibi alanların korunmasının ekosistem için önemini açıklayınız.
🌱
Görsel: Koruma Altındaki Doğal Yaşam Alanı
✏️
✅ Cevap Anahtarı
🗝️
Cevap Anahtarı ve Çözüm Açıklamaları
1
🧊 Buzun Yüzmesi ve Canlı Yaşam
Suyun katı hali (buz), sıvı halinden daha az yoğundur. Bu özel durum sayesinde buz suyun üzerinde yüzer. Kışın göllerin ve denizlerin üstten donması, buzun altındaki suyun dış ortamdaki dondurucu soğuktan izole edilmesini sağlar. Bu sayede suyun altındaki sıcaklık canlı yaşamı için uygun kalır.
2
🔬 Tanecik Sıkışıklığı Modeli
Yoğunluk, birim hacimdeki madde miktarıdır. Bilimsel modelde, aynı hacimdeki (eşit büyüklükteki) iki kutudan birine çok sayıda nokta (tanecik) çizilerek "yüksek yoğunluk", diğerine daha az nokta çizilerek "düşük yoğunluk" temsil edilir. Tanecikler ne kadar sıkışık ise yoğunluk o kadar fazladır.
3
⚡ Elektrik İletkenliği Deney Düzeneği
Pil, ampul ve kablodan oluşan basit bir devre kurulur. Devre kablosunun bir noktası kesilerek iki açık uç elde edilir. Bu uçlar test edilecek maddeye (örneğin demir çivi, plastik silgi) dokundurulur. Ampul yanıyorsa madde iletken, yanmıyorsa yalıtkandır.
4
🔌 Deney Değişkenleri
Bağımsız
İletken telin uzunluğu (Değiştirdiğimiz faktör)
Bağımlı
Ampul parlaklığı (Sonuç olarak değişen)
Kontrol Edilen
Pil sayısı, ampul sayısı, telin cinsi ve kesit alanı (Sabit tutulanlar)
5
🎚️ Reosta — Neden-Sonuç İlişkisi
Reosta sürgüsü hareket ettirilip direnç artırıldığında, devreden geçen elektrik akımı zorlanır ve azalır. Elektrik akımı azaldığı için ampul üzerinden geçen enerji düşer ve ampulün parlaklığı azalır. Direnç ile parlaklık ters orantılıdır.
6
🌿 Biyoçeşitlilik ve Ekosistem
Biyoçeşitliliği; çevre kirliliği, küresel ısınma, aşırı avlanma ve orman tahribatı gibi faktörler tehdit eder. Görseldeki gibi koruma alanları, türlerin neslinin devamını sağlar. Ekosistemin dengesini koruyarak besin zincirinin bozulmasını engeller ve doğal kaynakların sürdürülebilirliğini sağlar.