06.06.2026 51 görüntülenme

Özel Eğitim ÖABT: Fen ve Sosyal Bilgiler Öğretimi - 85 Soruluk Dev Alan Eğitimi Arşivi

İçerikte Neler Var? • 35 Özgün Çoktan Seçmeli Soru: Her sorunun yanında yer alan 'Gerekçe ve Anahtar Notlar' bölümüyle sadece cevabı değil, mantığını da öğrenin. • 50 Pekiştirici Kısa Cevaplı Alıştırma: KWL tablolarından V-diyagramlarına, Frayer modellerinden 5E evrelerine kadar geniş bir yelpazede kavram taraması.

Özel Eğitim ÖABT – Fen ve Sosyal Bilgiler

🎓 Özel Eğitim ÖABT
Fen ve Sosyal Bilgiler Öğretimi

Fasikül 3 · Çözümlü Deneme + 50 Kısa Cevap

📘 Bölüm 1: Çoktan Seçmeli Sorular (1–35)

Soru 1

Fen bilimleri öğretiminde "Açıklayıcı Düzenleyiciler" (Expository Organizers) kullanımının, özellikle zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin akademik başarısı üzerindeki temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

a) Yeni öğrenilecek bilgilerle mevcut bilgiler arasında köprü kurarak bilişsel bir yapı oluşturmak.

b) Sadece deney sonuçlarını ezberletmek.

c) Öğrencilerin sınıf dışına çıkmasını engellemek.

d) Dersin süresini kısaltmak.

e) Sadece fiziksel yetersizliği olan öğrencilere destek olmak.

✅ Doğru Cevap

A — Yeni öğrenilecek bilgilerle mevcut bilgiler arasında köprü kurarak bilişsel yapı (scaffolding) oluşturmak.

Açıklayıcı düzenleyiciler, yeni bilgi için bir şema sunar; bu da zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin bilgiyi organize etmesini sağlar.

Soru 2

Sosyal bilgiler dersinde "Grafik Organize Ediciler"in (Graphic Organizers), otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerde olay örgüsünü ve sosyal ilişkileri kavramadaki en kritik avantajı nedir?

a) Olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkilerini ve kronolojik sıralamayı görselleştirerek bilişsel yükü azaltması.

b) Sadece güzel yazı yazma becerisini geliştirmesi.

c) Öğrencinin sosyal etkileşimini tamamen sıfırlaması.

d) Sadece coğrafya derslerinde harita çiziminde kullanılması.

e) Hiçbir bilişsel katkı sağlamayıp sadece dekoratif amaçlı olması.

✅ Doğru Cevap

A — Neden-sonuç ilişkilerini ve kronolojik sıralamayı görselleştirerek bilişsel yükü azaltması.

Grafik organize ediciler, soyut kavramları somutlaştırarak OSB'li öğrencilerin neden-sonuç ilişkilerini görsel bir bütünlükte görmesini sağlar.

Soru 3

Fen öğretiminde "Doğrudan Öğretim" modelinin "Güdümlü Uygulama" (Guided Practice) evresinde öğretmenin temel sorumluluğu aşağıdakilerden hangisidir?

a) Sadece model olma.

b) Öğrenciye ipuçları sunarak hatasız öğrenmeyi sağlamak ve sorumluluğu yavaş yavaş öğrenciye devretmek.

c) Öğrenciyi tamamen serbest bırakmak.

d) Sadece sınav yapma.

e) Dersi anlatıp sınıftan çıkma.

✅ Doğru Cevap

B — Öğrenciye ipuçları sunarak hatasız öğrenmeyi sağlamak ve sorumluluğu yavaş yavaş öğrenciye devretmek.

Güdümlü uygulama aşaması, ipuçlarının yavaşça geri çekildiği (fading) ve hatasız öğrenmenin hedeflendiği köprü aşamasıdır.

Soru 4

Sosyal bilgilerde "Tarihsel Empati" becerisinin kazandırılmasında kullanılan "Dramatizasyon" yönteminin, özel eğitimdeki en önemli bilişsel temeli nedir?

a) Öğrencinin başka birinin bakış açısını zihninde canlandırmasını ve "Zihin Kuramı" becerilerini bu bağlamda kullanmasını desteklemesi.

b) Sadece metin ezberletmek.

c) Sadece kostüm giymek.

d) Gerçeklikten tamamen kopmak.

e) Sadece motor becerileri geliştirmek.

✅ Doğru Cevap

A — Zihin Kuramı becerileri aracılığıyla başkasının bakış açısını anlama.

Dramatizasyon, öğrencilerin bir başkasının perspektifini almasını sağlayarak sosyal-bilişsel gelişimi ve empatiyi destekler.

Soru 5

Erken çocukluk dönemi özel eğitiminde "Gömülü Öğretim" (Embedded Instruction) stratejisinin fen bilimleri öğretiminde uygulanmasına dair en doğru örnek hangisidir?

a) Sadece fiziksel engelli öğrencilerin laboratuvara girmesi.

b) Öğrencinin sosyal etkileşimini kısıtlamak.

c) Günlük rutinler (yemek, oyun) içine fen kavramlarını (örn: sıcak-soğuk, batma-yüzme) doğal bir şekilde yerleştirmek.

d) Sadece sınav haftasında ders anlatmak.

e) Öğrenciyi okul bahçesinde serbest bırakmak.

✅ Doğru Cevap

C — Günlük rutinlere fen kavramlarını doğal şekilde yerleştirmek.

Gömülü öğretim, öğretim hedeflerinin doğal akışa yerleştirilmesidir; böylece genelleme ve motivasyon artar.

Soru 6

Sosyal bilgiler dersinde "Kendini Sorgulama" (Self-Questioning) stratejisinin, öğrenme güçlüğü olan öğrencilerde metin anlama üzerindeki temel etkisi nedir?

a) Öğrencinin metin içindeki anahtar kelimeleri ve ilişkileri kendi kendine sorgulamasını sağlayarak metni anlama ve sentez becerisini artırması.

b) Sadece resimlere bakmasını sağlaması.

c) Yazı yazma hızını artırması.

d) Sadece sessizce okumasını sağlaması.

e) Hiçbir akademik katkı sağlamaması.

✅ Doğru Cevap

A — Anahtar kelimeleri sorgulayarak metin anlama ve sentez becerisini artırması.

Kendini sorgulama, üstbilişsel bir stratejidir; öğrenciye okuma sırasında aktif bir analizci olma rolü verir.

Soru 7

Fen laboratuvarında bir deney düzeneğini kurmayı öğrenen zihinsel yetersizliği olan bir öğrencide "Sistematik Geri Çekme" (Fading) uygulaması nasıl gerçekleştirilir?

a) Işık yansıması deneyi yaparken kullanılan lazerin rengini değiştirmek.

b) İşlem basamaklarını gösteren fotoğrafların (ipuçlarının) öğrenci bağımsızlaştıkça tek tek kaldırılması (silikleştirme).

c) Sadece öğrenciye bağırmak.

d) Deneyi öğretmenin tek başına yapması.

e) Öğrenciye hiç yardım etmemek.

✅ Doğru Cevap

B — Fotoğraf ipuçlarının öğrenci bağımsızlaştıkça tek tek kaldırılması.

Silikleştirme (Fading), öğrencinin yardımsız yapabilmesi için ipuçlarının (görsel, fiziksel vb.) miktarının azaltılmasıdır.

Soru 8

Sosyal bilgilerde "Milli Mücadele" konusunu işleyen özel eğitim öğretmeninin, öğrencilerin "Soyut" olan bu süreci anlamaları için yapması gereken en etkili "Uyumlaştırma" nedir?

a) Sadece test çözdürmek.

b) Sadece tarihleri ezberletmek.

c) Olayın geçtiği yeri harita üzerinde bulmak, canlandırma yapmak ve ilgili objjelere dokunmak (çok duyulu yaklaşım).

d) Dersi sadece dinlemesini istemek.

e) Hiçbir materyal kullanmamak.

✅ Doğru Cevap

C — Harita, canlandırma ve çok duyulu objeler kullanmak.

Çok duyulu (Multisensory) ve somutlaştırılmış öğretim, soyut tarihsel kavramların öğrenilmesini kolaylaştırır.

Soru 9

Fen öğretiminde "Kavram Yanılgıları" (Misconceptions) ile mücadelede kullanılan en etkili strateji hangisidir?

a) Sadece deney yapmak.

b) Öğrencinin sahip olduğu yanlış bilimsel bilgileri tespit edip "Kavramsal Değişim Metinleri" ile bu bilgileri bilimsel gerçeklerle değiştirmesini sağlamak.

c) Sadece ezberletmek.

d) Öğrenciyi sınıftan çıkarmak.

e) Hiçbir şey yapmamak.

✅ Doğru Cevap

B — Kavramsal Değişim Metinleri ile yanlış bilgileri bilimsel gerçeklerle değiştirmek.

Kavramsal değişim metinleri, öğrencinin yanlış inancını sarsarak yerine doğru bilimsel bilgiyi koymayı hedefler.

Soru 10

Sosyal bilgiler öğretiminde "Müze Eğitimi"nin (Museum Education) özel gereksinimli öğrenciler için en önemli eğitsel çıktısı nedir?

a) Sadece bir gezi olması.

b) Öğrencinin tarihsel objeleri somut olarak görmesi, dokunması ve o dönemin ruhunu mekanla özdeşleştirerek anlamlandırması.

c) Zaman kaybı olması.

d) Sadece oyun oynanması.

e) Öğretmenin yorulması.

✅ Doğru Cevap

B — Tarihsel objeleri somut olarak görme, dokunma ve mekanla özdeşleştirme.

Müze eğitimi, tarihi ve sosyal kavramları somutlaştırarak kalıcı öğrenme sağlar (Contextual Learning).

Soru 11

Fen laboratuvarı raporlarında kullanılan "V-Diyagramı"nın (V-Diagram) en temel işlevi hangisidir?

a) Sadece bir harf olması.

b) Deneyin "Odak Soru"su ile "Teorik" ve "Uygulama" boyutlarını birleştiren, öğrencinin neyi neden yaptığını görmesini sağlayan bir şematik düzenleyici olması.

c) Sadece kağıt israfı olması.

d) Sadece fen öğretmenleri için olması.

e) Hiçbir işe yaramaması.

✅ Doğru Cevap

B — Teorik ve uygulama boyutlarını birleştiren şematik düzenleyici.

V-diyagramı, bilginin teorik yapısı ile pratik uygulaması arasındaki bağı görselleştirir.

Soru 12

Sosyal bilgilerde "İşbirlikli Öğrenme" modellerinden biri olan "Jigsaw" (Ayrılıp Birleşme) tekniğinin kaynaştırma ortamındaki en büyük faydası nedir?

a) Bireysel yarışma.

b) Heterojen gruplar oluşturarak, her öğrencinin bir konunun uzmanı olmasını ve arkadaşlarına öğretmesini sağlayarak sosyal ve akademik katılımı artırmak.

c) Sadece öğretmenin anlatması.

d) Öğrencilerin birbirinden kopması.

e) Sessizce oturmak.

✅ Doğru Cevap

B — Her öğrencinin uzman olup arkadaşına öğretmesi.

Jigsaw tekniği, her öğrenciye sorumluluk vererek aidiyet ve akademik başarıyı birlikte artırır.

Soru 13

Yapılandırmacı yaklaşımın 5E öğrenme modelinde, zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin öğrendikleri fen kavramlarını günlük yaşamdaki farklı bağlamlara aktarmada en çok zorlandıkları evre hangisidir?

a) Girilir (Engagement)

b) Açıklama (Explanation)

c) Derinleştirme (Elaboration) – Öğrenilen kavramların yeni ve benzer durumlara transfer edilerek genellemenin sağlanması.

d) Keşfetme (Exploration)

e) Değerlendirme (Evaluation)

✅ Doğru Cevap

C — Derinleştirme (Elaboration) evresi.

Derinleştirme evresi, bilginin transfer edildiği aşamadır. Özel eğitimde bu evre, "Genelleme" çalışmalarını içerdiği için kritik öneme sahiptir.

Soru 14

Öğrenme güçlüğü (ÖÖG) olan öğrencilere "Maddenin Halleri" konusu işlenirken kullanılan "Kavram Haritaları"nın bilişsel süreçler üzerindeki temel avantajı nedir?

a) Görsel karmaşayı artırarak seçici dikkati dağıtması.

b) Bilimsel kavramlar arasındaki hiyerarşik ilişkileri somutlaştırarak uzun süreli belleğe kodlamayı (encoding) ve geri çağırmayı (retrieval) kolaylaştırması.

c) Sadece estetik bir sunum sağlaması.

d) Öğrencinin kendi başına ders çalışmasını imkansız kılması.

e) Sadece sözel ifade becerisini ölçmesi.

✅ Doğru Cevap

B — Hiyerarşik ilişkileri somutlaştırarak encoding ve retrieval kolaylaştırması.

Kavram haritaları, kavramlar arası ilişkileri şematize ederek bilginin organize edilmesini ve anlamlı öğrenmeyi sağlar.

Soru 15

Sosyal bilgiler dersinde "Geçmişten Günümüze Aile" ünitesinde kullanılan "Sözlü Tarih" (Oral History) çalışmalarının, özel eğitimde "Zaman Algısı" gelişimindeki en temel rolü nedir?

a) Soyut zaman ve mekan kavramlarını (geçmiş-bugün ilişkisi) somutlaştırarak "Bağlamsal Öğrenme"yi (Contextual Learning) desteklemesi.

b) Öğrencilerin sadece eğlenmesini sağlaması.

c) Müfredatın dışına çıkılmasını zorunlu kılması.

d) Öğrencinin hayal dünyasında yaşamasını engellemesi.

e) Sadece okuma hızını artırması.

✅ Doğru Cevap

A — Soyut zaman/mekan kavramlarını somutlaştırarak Bağlamsal Öğrenmeyi desteklemesi.

Sözlü tarih, soyut olan tarih kavramını bireysel yaşantılar ve somut anlatılar üzerinden günümüze bağlayarak anlamlandırır.

Soru 16

Fen öğretiminde "Sorgulamaya Dayalı Öğrenme" (Inquiry-Based Learning) stratejisinin, hafif düzey zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin akademik öz-yeterlilik algısı üzerindeki temel etkisi nedir?

a) Bilimsel yöntemin sadece formüllerden oluştuğunu göstermek.

b) Öğrencilerin hipotez kurma, veri toplama ve analiz etme gibi "Bilimsel Süreç Becerileri"ni (Science Process Skills) yaparak-yaşayarak geliştirmelerini sağlamak.

c) Öğrenciyi tamamen kontrol altında tutmak.

d) Sadece pahalı materyallerle deney yapılabileceğini kanıtlamak.

e) Teorik bilgiyi tamamen reddetmek.

✅ Doğru Cevap

B — Bilimsel Süreç Becerilerini yaparak-yaşayarak geliştirmek.

Sorgulama süreci, öğrencinin aktif katılımını sağlayarak problem çözme ve bilimsel süreç becerilerini (üstbiliş) geliştirir.

Soru 17

Fen bilimleri öğretiminde "Bilişsel Destek" (Cognitive Scaffolding) stratejisinin uygulanmasında en kritik ilke hangisidir?

a) Müfredatın tüm konularını kapsayacak şekilde genişletilmesi.

b) Karmaşık kavramların küçük, yönetilebilir basamaklara bölünmesi ve her adımda sunulan desteğin öğrenci yetkinleştikçe kademeli olarak çekilmesi (Scaffolding).

c) Sadece fiziksel çevre düzenlemesi yapılması.

d) Öğrenciye hiç müdahale edilmemesi.

e) Ders süresinin prepasif şekilde uzatılması.

✅ Doğru Cevap

B — Küçük basamaklar + kademeli destek çekme (Scaffolding).

Bilişsel destek, öğrencinin kapasitesini aşan durumlarda sunulan ve başarı sağlandıkça geri çekilen geçici yardım köprüleridir.

Soru 18

Sosyal bilgiler öğretiminde "Değerler Eğitimi"nin (Values Education), özel gereksinimli öğrencilerin "Toplumsal Katılım" becerileri üzerindeki temel işlevi nedir?

a) Sadece dini bilgilerin verilmesi.

b) Soyut değerleri (yardımlaşma, dürüstlük vb.) gerçek hayat senaryoları ve rol oynama (role play) üzerinden somutlaştırarak sosyal-duygusal gelişimi desteklemesi.

c) Öğrencinin sosyal hayatını kısıtlaması.

d) Sadece ezber yönteminin kullanılması.

e) Değerlerin sadece kağıt üzerinde test edilmesi.

✅ Doğru Cevap

B — Soyut değerleri rol oynama ile somutlaştırarak sosyal-duygusal gelişimi desteklemek.

Değerler eğitimi, soyut kavramları yaşantısal hale getirerek öğrencinin toplumsal kuralları içselleştirmesini sağlar.

Soru 19

Fen öğretiminde "Sanal Gerçeklik" (VR) ve "Simülasyon" kullanımının, özellikle dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan öğrencilerde "Odaklanmış Dikkat" üzerindeki en önemli etkisi nedir?

a) Gerçek tehlikelerden arındırılmış, kontrol edilebilir ve tekrarlanabilir bir ortamda bilimsel kavramları deneyimleme şansı vermesi.

b) Teknolojinin sadece oyun amaçlı olduğunu göstermesi.

c) Öğrencinin öğretmenle bağını koparması.

d) Sınıf içi disiplini bozması.

e) Geleneksel deneylerin tamamen yerini alması.

✅ Doğru Cevap

A — Güvenli, kontrol edilebilir ortamda bilimsel kavramları deneyimleme şansı vermesi.

Simülasyonlar, dikkat dağıtıcı unsurları azaltıp sürecin merkezine koyarak bilişsel etkileşimi artırır.

Soru 20

Sosyal bilgiler öğretiminde "Öyküleme" (Narrative) yaklaşımının, zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin "Tarihsel Zaman" algısı üzerindeki en kritik katkısı nedir?

a) Sadece metinlerin seslendirilmesi.

b) Tarihsel olayların bir hikaye (öyküleme) formunda sunularak olaylar arası kronolojik ve neden-sonuç bağlarının "Bilişsel Çapa"lar (Cognitive Anchors) yardımıyla kurulması.

c) Sadece masal okuma saati yapılması.

d) Olayların kronolojisinden tamamen vazgeçilmesi.

e) Sadece resimlerin gösterilmesi.

✅ Doğru Cevap

B — Bilişsel Çapalar aracılığıyla kronolojik ve neden-sonuç bağlarının kurulması.

Öyküleme, olaylar arasında anlamlı bağlar kurarak bilgiyi somutlaştırır ve hatırlanabilirliği artırır.

Soru 21

Fen öğretiminde "Biçimlendirici Değerlendirme" (Formative Assessment) yaklaşımının, öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin akademik gelişimi için neden "olmazsa olmaz" bir unsurdur?

a) Sadece sonuç odaklı ölçme yapılması.

b) Öğrenme süreci boyunca sürekli geri bildirim vererek, öğrencinin yanlış anlamalarını anında düzeltmek ve öğretimi bu verilere göre şekillendirmek (Scaffolding temelli değerlendirme).

c) Sadece dönem sonunda sınav yapılması.

d) Öğrencilerin birbirine not vermesi.

e) Değerlendirme sonuçlarının gizli tutulması.

✅ Doğru Cevap

B — Sürekli geri bildirim ile yanlış anlamaları anında düzeltmek.

Biçimlendirici değerlendirme, hatanın kalıcı hale gelmesini önleyen anlık müdahalelere imkan tanır.

Soru 22

Sosyal bilgilerde "Yer-Temelli Eğitim" (Place-Based Education) yaklaşımının, özel gereksinimli öğrencilerin "Toplumsal Bilinç" kazanmasındaki en büyük avantajı nedir?

a) Sınıf dışına çıkmanın disiplini bozması.

b) Öğrenilen sosyal ve coğrafi kavramların öğrencinin kendi yaşadığı çevreyle (mahalle, şehir vb.) ilişkilendirilerek bilginin "Yaşamsallık" ilkesiyle birleşmesi.

c) Sadece gezi amaçlı yapılması.

d) Müfredatın tamamen terk edilmesi.

e) Sadece doğa bilimleri için geçerli olması.

✅ Doğru Cevap

B — Kavramların kendi çevreyle ilişkilendirilerek bilginin "Yaşamsallık" ilkesiyle birleşmesi.

Yer-temelli eğitim, teorik bilginin gerçek dünya bağlamında uygulama alanı bulmasını sağlar.

Soru 23

Fen bilimlerinde "Venn Diyagramı" gibi grafik organize edicilerin kullanımının, özellikle işitme engelli öğrencilerin kavram gelişimindeki kritik rolü nedir?

a) Sadece resim çizmek.

b) İki farklı kavramın (örn: Katı-Sıvı) ortak ve farklı özelliklerini görselleştirerek "Karşılaştırmalı Analiz" becerisini desteklemesi ve bilişsel yükü azaltması.

c) Sadece matematik dersinde kullanılması.

d) Öğrencinin kafasını karıştırması.

e) Her zaman üç daireden oluşma zorunluluğu.

✅ Doğru Cevap

B — Ortak ve farklı özellikleri görselleştirerek Karşılaştırmalı Analizi desteklemesi.

Venn diyagramı, kavramlar arasındaki benzerlik ve farklılıkları görsel bir yapıda sunarak anlamayı kolaylaştırır.

Soru 24

Sosyal bilgiler öğretiminde "Toplum-Temelli Öğretim" (Community-Based Instruction) modelinin, özel eğitimdeki en temel yasal ve eğitsel gerekçesi nedir?

a) Sadece okul içinde ders işlenmesi.

b) Öğrenilen akademik ve sosyal becerilerin (örn: Alışveriş, yön bulma) gerçek toplumsal ortamlarda uygulanarak "Beceri Genellemesi"nin (Skill Generalization) en üst düzeye çıkarılması.

c) Sadece fiziksel engelliler için olması.

d) Öğrencilerin okuldan kaçmasını kolaylaştırması.

e) Sadece oyun oynamak.

✅ Doğru Cevap

B — Gerçek ortamlarda Beceri Genellemesi'nin en üst düzeye çıkarılması.

Toplum-temelli öğretim, bağımsız yaşam becerilerinin doğal ortamlarda kazanılmasını ve genellenmesini sağlar.

Soru 25

Fen laboratuvarı uygulamalarında "İşbirlikli Öğrenme"nin (Cooperative Learning), kaynaştırma ortamındaki özel gereksinimli öğrenciler üzerindeki "Sosyal-Bilişsel" etkisi nedir?

a) Sadece öğretmenin deney yapması.

b) Heterojen gruplarda, öğrencilerin birbirlerine model olması ve "Akran Aracılı Öğretim" (Peer-Mediated Instruction) ile bilimsel kavramların sosyal etkileşim içinde yapılandırılması.

c) Sadece en zeki öğrencilerin lider olması.

d) Sessiz bir ortamda tek başına çalışılması.

e) Öğrencilerin birbirine not vermesi.

✅ Doğru Cevap

B — Akran Aracılı Öğretim ile bilimsel kavramların sosyal etkileşim içinde yapılandırılması.

Akran aracılı öğretim, hem sosyal kabulü artırır hem de akademik kavramların daha anlaşılır bir dille aktarılmasını sağlar.

Soru 26

Sosyal bilgilerde "Etkin Vatandaşlık" becerisinin kazandırılmasında kullanılan "Simülasyon" yönteminin, davranış bozukluğu olan öğrencilerdeki en önemli çıktısı nedir?

a) Sadece yasaların ezberletilmesi.

b) Hak ve sorumlulukların simülasyonlar (örn: Sınıf başkanı seçimi, mahkeme canlandırması) üzerinden yaşantısal hale getirilerek "Demokratik Tutum"un içselleştirilmesi.

c) Öğrencinin siyasete atılması.

d) Sadece tarih derslerinde anlatılması.

e) Okul kurallarının tamamen kaldırılması.

✅ Doğru Cevap

B — Simülasyonlar aracılığıyla Demokratik Tutum'un içselleştirilmesi.

Simülasyonlar, kuralları ve hakları güvenli bir prova ortamında öğreterek toplumsal uyumu artırır.

Soru 27

Sosyal bilgiler dersinde "Öz-Düzenlemeli Öğrenme" (Self-Regulated Learning) stratejilerinin kullanılmasının, öğrenme güçlüğü olan öğrencilerdeki akademik bağımsızlık üzerindeki etkisi nedir?

a) Sadece öğretmenin öğrenciyi yönetmesi.

b) Öğrencinin kendi öğrenme sürecini (planlama, izleme, değerlendirme) yönetmesi için "Öz-İzleme" (Self-Monitoring) ve "Öz-Değerlendirme" stratejilerinin öğretilmesi.

c) Hiçbir kuralın olmaması.

d) Sadece test çözülmesi.

e) Öğrencinin tek başına bırakılması.

✅ Doğru Cevap

B — Öz-İzleme ve Öz-Değerlendirme stratejilerinin öğretilmesi.

Öz-düzenleme, öğrenciye "nasıl öğreneceğini" öğreterek üstbilişsel farkındalık ve akademik başarı sağlar.

Soru 28

Sosyal bilgilerde "Coğrafi Konum ve Yerler" öğretiminde kullanılan "Çok Duyulu Yaklaşım"ın (Multisensory Approach), görme engelli öğrencilerdeki mekansal algı üzerindeki etkisi nedir?

a) Sadece haritaya bakmak.

b) Görsel (renkli haritalar), işitsel (anlatım) ve dokunsal (kabartma materyaller) kanalların aynı anda kullanılarak bilginin "Çoklu Temsil" (Multiple Representations) ilkesiyle sunulması.

c) Sadece video izlenmesi.

d) Dersin sadece anlatılarak geçilmesi.

e) Sadece test çözülmesi.

✅ Doğru Cevap

B — Görsel, işitsel ve dokunsal kanallarla Çoklu Temsil ilkesiyle sunulması.

Çok duyulu yaklaşım, bir duyudaki eksikliği diğer duyularla destekleyerek bütüncül bir zihinsel şema oluşmasını sağlar.

Soru 29

Fen öğretiminde "Destekleyici Teknolojiler"in (Assistive Technology) ve dijital materyallerin kullanımının, ağır düzey yetersizliği olan öğrencilerin "Bilimsel Okuryazarlık" seviyesine en büyük katkısı nedir?

a) Sadece dersin süresini uzatması.

b) Geleneksel yöntemlerle ulaşılamayan soyut bilimsel süreçlerin (örn: Atomun yapısı, uzay) "Erişilebilir" ve "Somut" hale getirilerek bilişsel engellerin ortadan kaldırılması.

c) Öğretmenin yükünü artırması.

d) Sadece oyun oynamak.

e) Öğrencinin sosyalleşmesini engellemesi.

✅ Doğru Cevap

B — Soyut bilimsel süreçleri erişilebilir ve somut hale getirerek bilişsel engelleri kaldırması.

Teknoloji, soyut kavramları somutlaştırarak ve etkileşimi artırarak öğrenme önündeki engelleri kaldırır.

Soru 30

Sosyal bilgilerde "Birlikte Öğrenme" (Learning Together) modelinin, özel eğitim sınıfındaki "Sosyal Kabul" ve "Aidiyet" duygusu üzerindeki etkisi nedir?

a) Sadece bireysel başarıya odaklanma.

b) Öğrencilerin ortak bir hedef için çalışmaları, birbirlerinin öğrenmesinden sorumlu olmaları ve "Olumlu Bağımlılık" (Positive Interdependence) geliştirerek sosyal entegrasyonun sağlanması.

c) Sadece en iyi öğrencinin kazanması.

d) Sınıf içi rekabetin artması.

e) Öğretmenin sınıftan çıkması.

✅ Doğru Cevap

B — Olumlu Bağımlılık geliştirerek sosyal entegrasyonun sağlanması.

Birlikte öğrenme, her öğrencinin sürece katkısını değerli kılarak grup bilincini ve akademik başarıyı artırır.

Soru 31

Fen öğretiminde "Bilimsel Süreç Becerileri"nin (Science Process Skills) öğretilmesinin, zihinsel yetersizliği olan bir öğrencinin "Problem Çözme" kapasitesi üzerindeki temel rolü nedir?

a) Sadece doğru cevabı bulmak.

b) Gözlem yapma, sınıflama, ölçme, tahmin etme ve çıkarım yapma gibi "Temel Süreç Becerileri"nin zihinsel operasyonlar olarak geliştirilmesi ve yapılandırılması.

c) Sadece ezber yapmak.

d) Öğretmeni taklit etmek.

e) Sadece laboratuvarda çalışmak.

✅ Doğru Cevap

B — Temel Süreç Becerilerinin zihinsel operasyonlar olarak geliştirilmesi.

Bilimsel süreç becerileri, öğrenciye dünyayı anlama ve veriye dayalı karar verme (analitik düşünme) disiplini kazandırır.

Soru 32

Sosyal bilgiler öğretiminde "Öğretimsel Evrensel Tasarım" (UDL) prensiplerinin uygulanmasının, kaynaştırma ortamındaki temel hedefi nedir?

a) Sadece engelli öğrencilere özel sınıf yapılması.

b) Öğretimin en baştan tüm öğrenci çeşitliliğini (farklı duyusal ve bilişsel ihtiyaçlar) kapsayacak şekilde "Esnek" ve "Erişilebilir" olarak tasarlanması (Evrensel tasarım ilkeleri).

c) Müfredatın basitleştirilmesi.

d) Sadece teknoloji kullanımı.

e) Özel ders verilmesi.

✅ Doğru Cevap

B — Tüm öğrenci çeşitliliğini kapsayacak esnek ve erişilebilir tasarım.

UDL, "öğrenciyi çevreye uydurmak" yerine "çevreyi tüm öğrencilere uygun" hale getirmeyi amaçlar.

Soru 33

Fen ve sosyal bilgiler ders kitaplarındaki metinlerin "Uyumlaştırılması" (Adaptation) sürecinde, "Erişilebilirlik" ile "Akademik Beklenti" arasındaki denge nasıl kurulmalıdır?

a) Metnin sadece puntosunun büyütülmesi.

b) Metnin dilsel karmaşıklığının azaltılması (basitleştirme) ancak bilimsel içeriğin ve ana fikirlerin korunarak görsel desteklerle (zenginleştirme) anlaşılır hale getirilmesi.

c) Metnin tamamen silinmesi.

d) Sadece sesli okuma yapılması.

e) Öğrencinin metinden muaf tutulması.

✅ Doğru Cevap

B — Dilsel basitleştirme + içerik korunarak görsel desteklerle zenginleştirme.

Uyarlama, konuyu "basitleştirmek" değil, konuya giden yolu "erişilebilir" kılmak olmalıdır.

Soru 34

Fen öğretiminde "Aile Katılımı" (Family Involvement) çalışmalarının, özel eğitimdeki en önemli stratejik avantajı nedir?

a) Sadece ödevlerin aileye yaptırılması.

b) Bilimsel kavramların (örn: Isı, çevre kirliliği) evdeki rutinlere ve doğal etkileşimlere dahil edilerek öğrenmenin "Süreklilik" ve "Kalıcılık" kazanmasının sağlanması.

c) Ailenin okula gelmesinin yasaklanması.

d) Sadece sınav sonuçlarının bildirilmesi.

e) Ailenin sadece temizlik işlerine bakması.

✅ Doğru Cevap

B — Kavramların evdeki rutinlere dahil edilerek öğrenmenin süreklilik kazanması.

Aile katılımı, okulda öğrenilenlerin doğal ortamlarda pekiştirilmesini ve işlevsellik kazanmasını sağlar.

Soru 35

Sosyal bilgiler öğretiminde "Kalıcı Öğrenme"nin (Retention) ve "Bilgi Transferi"nin değerlendirilmesinde kullanılan en etkili yöntem nedir?

a) Sadece bir kez test yapmak.

b) Öğrenilenlerin zaman içindeki kalıcılığını ve farklı ortamlardaki kullanımını (transfer) gözlemlemek için "Süreç Odaklı" ve "Performansa Dayalı" değerlendirmelerin kullanılması.

c) Ezberin kontrol edilmesi.

d) Sadece sınıf içinde ölçme yapılması.

e) Hiçbir değerlendirme yapılmaması.

✅ Doğru Cevap

B — Süreç Odaklı ve Performansa Dayalı değerlendirmeler.

Kalıcı öğrenme, bilginin farklı bağlamlarda ve zamanlarda bağımsız olarak kullanılmasıyla ölçülür.

📝 Bölüm 2: Kısa Cevaplı Sorular (1–50)

S.1

Fen öğretiminde öğrencinin ne bildiğini, ne öğrenmek istediğini ve ne öğrendiğini takip eden 3 sütunlu tablonun adı nedir?

✅ Cevap

KWL Tablosu (Know, Want to Know, Learned). Ön bilgiler ve hedef belirleme için kullanılır.

S.2

Sosyal bilgilerde karmaşık bir toplumsal olayı analiz etmek için kullanılan, balık kılçığına benzeyen diyagramın adı nedir?

✅ Cevap

Balık Kılçığı (Ishikawa). Neden-sonuç analizi ve problem çözme için etkilidir.

S.3

Fen bilimlerinde bir kavramın tanımını, özelliklerini, örneklerini ve örnek olmayanlarını içeren 4 bölmeli araç nedir?

✅ Cevap

Frayer Modeli. Kavramın derinlemesine analizi için kullanılan bir grafik düzenleyicidir.

S.4

Sosyal bilgilerde tarihsel olayların akışını görselleştirmek için kullanılan en temel materyal hangisidir?

✅ Cevap

Zaman Şeridi (Timeline). Olayların kronolojik sırasını ve süresini somutlaştırır.

S.5

Fen deneylerinde "Bağımsız Değişken"in etkisini gözlemlemek için diğer tüm değişkenlerin sabit tutulması işlemine ne denir?

✅ Cevap

Değişkenleri Kontrol Etme. Bilimsel yöntemin en temel ve zor basamaklarından biridir.

S.6

Sosyal bilgilerde "Yerel Yönetimler" konusunu işlerken belediye başkanını sınıfa davet etme hangi öğretim stratejisidir?

✅ Cevap

Alan Gezisi / Uzman Daveti. Sosyal bilgilerin toplumla bağını kuran bir yöntemdir.

S.7

Fen öğretiminde öğrencinin bir olay gerçekleşmeden önce ne olacağını söylemesi, izlemesi ve nedenini tartışması stratejisi (POE)?

✅ Cevap

Tahmin Et – Gözle – Açıkla (POE). Kavramsal değişim ve merak uyandırmak için kullanılır.

S.8

Sosyal bilgilerde "Hak ve Sorumluluklar"ın öğretiminde kullanılan, gerçek hayat senaryolarını içeren yöntemin adı nedir?

✅ Cevap

Vaka Analizi (Case Study). Soyut hakları gerçek yaşam olayları üzerinden öğretir.

S.9

Fen deneylerinde karmaşık bir işlemi küçük ve takip edilebilir görsellere bölme işlemine ne denir?

✅ Cevap

Beceri Analizi / Görsel Çizelge. İşlem basamaklarını somutlaştırarak bağımsızlığı artırır.

S.10

Sosyal bilgilerde "Demokrasi" gibi soyut kavramları öğretmek için kurulan "Sınıf Meclisi" hangi yönteme örnektir?

✅ Cevap

Simülasyon / Rol Oynama. Soyut siyasi süreçleri yaşantısal hale getirir.

S.11

Fen bilimlerinde öğrencinin merakını uyandırmak için "Neden gökyüzü mavidir?" gibi sorularla başlayan yöntemin adı nedir?

✅ Cevap

Sorgulamaya Dayalı Öğrenme. Merak ve keşfetme üzerine kurulu bir yaklaşımdır.

S.12

Sosyal bilgilerde "Coğrafi Konum" öğretiminde az gören öğrenciler için kullanılan yüksek kontrastlı harita türü hangisidir?

✅ Cevap

Kabartma / Yüksek Kontrastlı Harita. Görsel ve dokunsal uyarlamadır.

S.13

Fen bilimlerinde bir olayın sonucunu ve ona yol açan tüm faktörleri analiz etmeye yarayan görsel araç hangisidir?

✅ Cevap

Balık Kılçığı. Olayın nedenlerini ve sonuçlarını sistematik olarak listelemeye yarar.

S.14

Sosyal bilgiler dersinde "Vatandaşlık Bilinci" için öğrencinin bir durumu canlandırarak çözüm aramasına ne ad verilir?

✅ Cevap

Dramatizasyon. Sosyal becerileri ve empatiyi geliştiren en etkili yöntemdir.

S.15

Fen öğretiminde öğrencinin deney sırasında yaptığı hatayı anında düzelten uyarıcı veya bilgilendirmeye ne denir?

✅ Cevap

Düzeltici Geri Bildirim. Hatanın kalıcı hale gelmesini önleyen kritik bir müdahaledir.

S.16

Sosyal bilgilerde "Tarihsel Sıralama" becerisi için olayların altına tarihlerinin yazıldığı şeridin adı nedir?

✅ Cevap

Zaman Şeridi. Kronolojik algının oluşması için temel araçtır.

S.17

Fen bilimlerinde bir bitkinin gelişimini gün gün fotoğraflayarak hazırlanan panonun adı nedir?

✅ Cevap

Gözlem Panosu. Süreçteki değişimlerin görsel olarak takip edilmesini sağlar.

S.18

Sosyal bilgilerde "Üretim-Tüketim" konusunu işlemek için bir fabrikaya yapılan ziyaretin adı nedir?

✅ Cevap

Alan Gezisi. Öğrenilen bilgilerin yerinde ve gerçek dünyada gözlemlenmesidir.

S.19

Fen ve sosyal bilgilerde kavramlar arasındaki hiyerarşik veya ilişkisel bağı gösteren diyagramın adı nedir?

✅ Cevap

Kavram Haritası. Kavramlar arası anlamlı bağlar kurarak kalıcılığı artırır.

S.20

KWL tablosunun son sütununda yer alan "Neler öğrendim?" sorusunun kısaltması hangisidir?

✅ Cevap

Learned (Öğrenilenler). Öğretim süreci sonunda öğrencinin kazandığı bilgileri yansıtır.

S.21

Fen öğretiminde "Doğrudan Öğretim" modelinin ilk basamağı olan, öğrencinin derse hazırlandığı aşama nedir?

✅ Cevap

İkonisite (Iconicity). İşaretin temsil ettiği gerçek nesneye görsel olarak benzemesi durumudur.

S.22

Sosyal bilgilerde "Hak ve Sorumluluklar" gibi soyut kavramların öğretilmesinde kullanılan, öğrencinin bir karakteri canlandırdığı yöntem nedir?

✅ Cevap

Rol Oynama. Sosyal kavramları yaşantısal hale getirerek kalıcılığı artırır.

S.23

Fen bilimlerinde bir canlının (örn: kelebeğin) yaşam aşamalarını dairesel bir biçimde gösteren diyagramın adı nedir?

✅ Cevap

Döngü Diyagramı. Süreçlerin başlangıç ve bitişini, tekrarlanan aşamaları görselleştirir.

S.24

Sosyal bilgilerde "Yön Bulma" öğretiminde kullanılan, görme engelli öğrenciler için sesli veya dokunsal uyarlaması bulunan araç nedir?

✅ Cevap

Pusula. Yön ve uzamsal algı için kullanılan temel bir sosyal bilgiler materyalidir.

S.25

Fen öğretiminde öğrencinin merakını artıran, "Sizce mıknatıs plastik bardağı çeker mi?" sorusuyla başlayan strateji hangisidir?

✅ Cevap

Tahmin Et – Gözle – Açıkla (POE). Bilişsel çatışma yaratarak öğrenmeyi destekler.

S.26

Sosyal bilgilerde "İklim ve Hava Durumu" takibi için öğrencilerin her gün işaretleme yaptığı görsel materyalin adı nedir?

✅ Cevap

Hava Durumu Grafiği. Veri toplama ve grafik okuma becerilerini geliştirir.

S.27

Fen bilimlerinde maddeleri "Suda Yüzenler" ve "Suda Batanlar" şeklinde ikiye ayıran tablonun adı nedir?

✅ Cevap

Sınıflandırma Tablosu. Nesneleri ortak özelliklerine göre gruplandırmayı öğretir.

S.28

Sosyal bilgilerde "Meslekler" konusunu işlerken bir polis memurunun sınıfa davet edilip konuşturulmasına ne ad verilir?

✅ Cevap

Kaynak Kişi Kullanımı. Öğrenilen bilgilerin gerçek yaşamdaki karşılığını gösterir.

S.29

Fen öğretiminde "Maddenin Halleri"ni anlatırken sınıfa getirilen buz, su ve buhar örneği hangi tür materyal kullanımına girer?

✅ Cevap

Gerçek Nesneler (Realia). Somut yaşantılar sağlayarak kavram öğrenimini kolaylaştırır.

S.30

Sosyal bilgilerde "Alışveriş" konusunu yerinde işlemek için markete gidilmesi hangi öğretim tekniğine örnektir?

✅ Cevap

Alan Gezisi. Öğrenilen sosyal becerilerin doğal ortamda uygulanmasını sağlar.

S.31

Fen öğretiminde öğrencinin merakını uyandırmak için "Mıknatıs hangi maddeleri çeker?" gibi açık uçlu sorularla başlayan yöntemin adı nedir?

✅ Cevap

Buluş Yoluyla Öğrenme / Sorgulama. Öğrencinin aktif keşfine dayanır.

S.32

Sosyal bilgilerde kronolojik algıyı geliştirmek için kullanılan olayların sırasını gösteren görsel materyal nedir?

✅ Cevap

Zaman Şeridi (Timeline). Olaylar arası zaman ilişkisini somutlaştırır.

S.33

Fen bilimlerinde bir kavramın tanımı, özellikleri ve örneklerini içeren 4 bölmeli grafik düzenleyicinin adı nedir?

✅ Cevap

Frayer Modeli. Kavramın derinlemesine analizini sağlar.

S.34

Sosyal bilgiler dersinde "Adalet" gibi soyut kavramları öğretmek için kurulan "Sınıf Mahkemesi" hangi yönteme örnektir?

✅ Cevap

Simülasyon / Rol Oynama. Soyut durumları yaşantısal hale getirir.

S.35

Fen öğretiminde "Hatasız Öğretim" yöntemlerinden biri olan, ipucunun zamanla azaltılması işlemine ne denir?

✅ Cevap

İpucunun Silikleştirilmesi (Fading). Bağımsızlığı hedefler.

S.36

Sosyal bilgilerde "Yön Bulma" becerisi için az gören öğrencilerde kullanılan yüksek kontrastlı araç hangisidir?

✅ Cevap

Pusula (Işıklı/Sesli/Kabartma). Uyarlanmış yön bulma materyalidir.

S.37

Fen laboratuvarında bir deneyin yapılış aşamalarını gösteren fotoğraflı listeye ne ad verilir?

✅ Cevap

Görsel Çizelge / Beceri Analizi. Karmaşık işleri basitleştirir.

S.38

Sosyal bilgilerde "Yerel Yönetimler" konusunu işlerken muhtarı sınıfa çağırmak hangi stratejidir?

✅ Cevap

Kaynak Kişi Kullanımı. Gerçek yaşamla bağ kurar.

S.39

Fen ve Sosyal Bilgilerde "Ne biliyorum? Ne öğrenmek istiyorum? Ne öğrendim?" tablosunun kısaltması nedir?

✅ Cevap

KWL Tablosu. Üstbilişsel bir stratejidir.

S.40

Fen öğretiminde bir bitkinin gelişiminin her gün kaydedildiği gözlem defterine ne ad verilir?

✅ Cevap

Gözlem Kayıt Formu / Bilim Günlüğü. Veri toplama becerisini geliştirir.

S.41

Fen öğretiminde öğrencinin bir olay gerçekleşmeden önce sonucunu söylemesi (Tahmin) ve sonra test etmesi stratejisi?

✅ Cevap

Tahmin Et – Gözle – Açıkla (POE). Kavramsal değişim sağlar.

S.42

Sosyal bilgilerde "Meslekler" ünitesi için fırına gidilmesi hangi öğretim tekniğidir?

✅ Cevap

Alan Gezisi (Field Trip). Yerinde öğrenmeyi sağlar.

S.43

Fen bilimlerinde "Canlı ve Cansız" varlıkları gruplara ayırma işlemine ne ad verilir?

✅ Cevap

Sınıflandırma (Classification). Temel bir süreç becerisidir.

S.44

Sosyal bilgilerde olaylar arasındaki neden-sonuç bağını gösteren balık kılçığı diyagramının adı?

✅ Cevap

Ishikawa (Balık Kılçığı) Diyagramı. Analiz becerisini artırır.

S.45

Fen öğretiminde "Suda Yüzen ve Batan Maddeler" deneyi için getirilen gerçek meyvelere ne denir?

✅ Cevap

Gerçek Nesneler (Realia). Somutlaştırma sağlar.

S.46

Sosyal bilgiler dersinde "Haklarımız" konusunu içeren resimli hikaye kitaplarına ne ad verilir?

✅ Cevap

Sosyal Öyküler / Resimli Materyal. Soyut kuralları görselleştirir.

S.47

Fen öğretiminde öğrencinin bir nesneye dokunarak, onu inceleyerek öğrendiği "Dokun-Öğren" materyalleri hangi yaklaşımdır?

✅ Cevap

Somut Yaşantılar / Hands-on Learning. Kalıcılığı artırır.

S.48

Sosyal bilgilerde farklı kültürlerin tanıtıldığı ünitede kullanılan çok kültürlü eğitim materyallerinin temel amacı nedir?

✅ Cevap

Kültürel Farkındalık / Hoşgörü. Sosyal kabulü destekler.

S.49

Fen ve sosyal bilgilerde öğrencinin kendi dijital hikayesini oluşturarak konuyu anlatmasına ne denir?

✅ Cevap

Dijital Öyküleme. Yaratıcılığı ve teknoloji kullanımını artırır.

S.50

Eğitim sürecinin sonunda öğrencinin "Bugün ne öğrendim?" diye düşünmesini sağlayan sürece ne denir?

✅ Cevap

Yansıtıcı Düşünme / Değerlendirme. Öz-farkındalık sağlar.

Ek Dosyalar

ÖZEL EĞİTİM ÖĞETMENLİĞİ ÖZEL EĞİTİMDE FEN VE SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİMİ FASİKÜL 3 ÖABT 25 SORULUK ÇÖZÜMLÜ DENEME
Özel Eğitim ÖABT: Fen ve Sosyal Bilgiler Öğretimi - 85 Soruluk Dev Alan Eğitimi Arşivi
Aç

ÖABT

Son Gönderiler

Eğitim Günlüğü

Öne Çıkan İçerik

2. SINIF TÜRKÇE/İSİMLER KONU ANLATIMI

İSİMLER (ADLAR)

356 görüntülenme İncele

Özel Eğitim ÖABT: Fen ve Sosyal Bilgiler Öğretimi - 85 Soruluk Dev Alan Eğitimi Arşivi

Özel Eğitim ÖABT: Fen ve Sosyal Bilgiler Öğretimi - 85 Soruluk Dev Alan Eğitimi Arşivi

🎓 Özel Eğitim ÖABT
Fen ve Sosyal Bilgiler Öğretimi