70 ve altı

Karşılıklılık ve göz teması eksikliği.

Duyulan seslerin aynen tekrarlanması.

Trizomi 21

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB)

20-25 ile 35-40 arası.

Tekrarlayıcı ve işlevsiz hareketler.

Okuma

Matematik

Yazma güçlüğü.

Gelişim alanlarının farklı hızda ilerlemesi.

Yetenek, Yaratıcılık, Görev Sorumluluğu.

Hem üstün yetenekli hem de engelli olma.

Sesleri fark etme okumanın temelidir.

Desibel (dB)

6 Noktalı

İç kulağın işlevini yerine getiren cihaz.

16-18 punto veya daha büyük.

Okul müdürü, öğretmen, aile, RAM temsilcisi.

Müdahalenin aile ihtiyaçlarına göre yapılması.

Mevcut performans düzeyini belirlemek.

Hedef davranışın sıklığını artırmak.

Doğruyu pekiştirip, yanlışı görmezden gelmek.

Yardımın zamanla ortadan kaldırılması.

Davranışın pekiştirilmeyerek sonlandırılması.

Yapılması istenenin ödülle bağlanması.

Öncül – Davranış – Sonuç.

Özel eğitime muhtaç bireylerin eğitim haklarını düzenlemek.

Rehberlik ve Araştırma Merkezi.

Okul müdürü veya görevlendireceği bir müdür yardımcısı.

Tıbbi ve Eğitsel tanılama.

En az kısıtlayıcı eğitim ortamı.

RAM bünyesindeki Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu.

Yılda en az bir kez veya ihtiyaç duyulduğunda.

Beceri temelli ve sadeleştirilmiş müfredat.

0-36 ay arası dönemdir.

Doğal ortamda doğrudan bilgi sağlar.

Tek sözcükle çok şey anlatma evresi.

Dilin sosyal bağlamda kullanımı.

Dil gelişiminin yaşıtlarından geride olması.

Davranışın varlığını/yokluğunu işaretleme.

Seslerden hecelere, hecelerden kelimelere gidiş.

Basamaklandırılmış, küçük adımlarla yapılan öğretim.

Senaryolarla istenen davranışın canlandırılması.

Yazma güçlüğüdür.

Matematiksel öğrenme güçlüğüdür.

Şekil, sembol ve resimleri yorumlama.

Sayı boncukları, tangramlar.

Bireyin kendi davranışlarını kontrol etmesi.

Yakından uzağa (Aile → Okul → Mahalle).

Zihinsel yetersizliği olanlarda anlamayı kolaylaştırır.

Kil, oyun hamuru gibi duyusal materyaller.

Hem eğlence hem de doğal öğrenme aracıdır.

Kuralların veya ekipmanların engele göre değişimi.

Abaküs (Cranmer) veya Braille tablet.

Öğrencinin bir konuyu akranına öğretmesi.

Normal gelişimlilerin özel sınıflarda eğitim alması.

Beceri öğretiminin günlük rutinlere yayılmasıdır.

İpucu öncesi hep aynı (örn: 4sn) bekleme süresi.

Davranışın nedenini deneysel olarak belirlemek.

Bireyin kendi davranışını fark edip kaydetmesi.

Çocuğun ilgisini kullanarak doğal ortamda öğretim.

Birbirini takip eden basamaklı eylemler dizisi.

Becerinin ilk basamağından başlanarak öğretilmesi.

Son basamağın öğretimiyle başlayan yöntem.

Kendi öğrenme süreçlerini yönetmeyi öğretme.

Sosyal ipuçlarını ve beklenen davranışı öğretir.

Sözel ipuçlarının zamanla azaltılmasıdır.

Yapılacak işlerin görsel/yazılı sırası.

Hedef davranışın videodan izletilerek öğretimi.

Yapılandırılmış, hızlı tekrarlı birebir öğretim.

Davranışın farklı ortam ve kişilerde sürdürülmesi.

Öğretim bitse de davranışın korunmasıdır.

Birden fazla engel grubunun aynı kişide olması.

Kas, eklem ve iskelet sistemi bozuklukları.

Uzun süreli tedavi ve bakım gerektiren hastalıklar.

Dikkat eksikliği, hiperaktivite ve dürtüsellik.

Sözel iletişim kurmada yaşanan aksaklıklar.

0-6 yaş (0-72 ay) dönemini kapsar.

0-3 yaş çocuk ve ailesi için hazırlanan yasal belgedir.

Öğrenilenlerin genellenmesini ve kalıcılığını artırır.

Ailenin karar verici ve uygulayıcı olarak sürece katılımı.

Sağlıklı görünen çocuklarda olası gecikmeleri saptamak.

Uzmanların rol paylaşımı yaparak tek bir plan yürütmesi.

Çocuğun gelişiminin beklenen hızın altında kalmasıdır.

Yetersizlik ortaya çıkmadan önlem alma (örn: aşı).

Yemek saati veya el yıkama sırasında konuşma öğretimi.

Çocuğun doğal performansını en iyi yansıtan ortamdır.

Engelli bireyin akranlarıyla aynı sınıfta eğitim alması.

Okulun ve eğitimin tüm çocuklara göre tasarlanmasıdır.

Çocuğun akranlarından koparılmadığı en uygun ortam.

Kaynaştırma öğrencileri ve özel yetenekli öğrenciler.

Paralel öğretim veya İstasyon öğretimi.

Öğrencinin akranları tarafından benimsenmesidir.

Kaydı normal sınıfta olan ve tüm gün orada duran çocuk.

Öğretim ve değerlendirmeyi çocuğa göre kolaylaştırmak.

Herkese hitap eden esnek müfredat tasarımıdır.

Bir öğrencinin akranına akademik destek vermesi.

Bir ortamdan diğerine geçişi sağlayan planlı süreç.

Genellikle 14-16 yaşlarında BEP'in parçası olur.

Toplumda kimseye muhtaç olmadan yaşama becerisi.

Bireyin kendi haklarını dile getirebilmesidir.

İstihdam edilebilirlik becerileri kazandırmaktır.

Okul sonrası hizmetlerin sürekliliği için şarttır.

Engelliler için özel düzenlenmiş çalışma ortamıdır.

Bir iş koçu eşliğinde gerçek iş ortamında çalışma.

Öz bakım, sıra bekleme, yönerge takip etme.

Kişinin hayatıyla ilgili seçim yapma ve yönetme gücü.

İlgi ve yeteneklerin iş dünyasına göre ölçülmesidir.

Arkadaşlık ağları, oyun grupları, okul kulüpleri.

Bireyin sosyal hayatın her alanında var olmasını.

Mesleki yönlendirme ve aile bilgilendirmesi yapar.

Geçiş sonrası başarının kontrol edilmesidir.

Engelli bireylerin işlevsel kapasitesini artıran araçlardır.

Sözel iletişim kuramayanlara alternatif kanallar sunmak.

JAWS, NVDA, TalkBack.

Az gören öğrencilerin ayırt etmesini kolaylaştırır.

Görme yetersizliği olan bireylerin dokunarak öğrenmesi içindir.

Gereksiz uyaranların kaldırılıp hedefe odaklanılmasıdır.

Görme yetersizliği ve okuma güçlüğü olanlar.

Uzun süreli ve yoğun kullanımda bozulmaması için.

Somutlaştırma ve problem çözme odaklı etkinliklerle.

Güvenli ortamda sosyal ve günlük yaşam becerileri provası.

Öğrencinin gelişimini süreç odaklı ve eserleriyle izler.

Öngörülebilir yapısı nedeniyle ilgilerini ve mantığı artırır.

Engel grubuna sahip çocukları merkez alıp diğerlerini katmak.

Farklılıkların birer engel değil doğal varyasyon olması.

Gözlenebilir ve ölçülebilir davranışlar.

Yönerge – İpucu – Tepki – Sonuç – Denemeler arası süre.

Öğrenilenlerin farklı ortam, kişi ve araçlarla yapılması.

Problem davranışın nedenini (işlevini) belirlemek için.

Bireyin kendi davranışlarını gözleyip kaydetmesi.

Genellikle 4-5 saniye olarak belirlenir.

Sınıf öğretmeni, branş öğretmeni veya özel eğitimci.

Sınıf ikiye bölünür, iki öğretmen aynı konuyu anlatır.

Fiziksel → Sözel → İşaret → İpucusuz tepki.

Bilimsel araştırmalarla etkisi kanıtlanmış yöntemdir.

Okullar ve rehabilitasyon merkezleri için bağlayıcıdır.

Ailenin çocuğun gelişimine katılımını sağlayan süreçtir.

Okul ve ev arasındaki eğitim tutarlılığını sağlamak.

Beyin hasarına bağlı gelişen hareket ve duruş bozukludur.

Omurganın ve omurilik kanalının tam kapanmamasıdır.

Kasların giderek zayıflaması ile seyreden ilerleyici durum.

Güvenli alan sağlanmalı, baş korunmalı, müdahale edilmemeli.

Çaresizlik, donup kalma ve ağlama krizleri görülebilir.

Tanıyı reddeder, başka doktorlara gider, durumu gizler.

Fiziksel çevrenin engelsizce kullanılabilir olmasıdır.

Boyu ayarlanabilir masalar, destekli sandalyeler.

Kaba motor becerileri ve bağımsız hareketi desteklemek.

Günlük yaşam aktiviteleri ve ince motor becerilerdir.

Olumlu–Olumsuz–Olumlu geri bildirim sırasıdır.

Önceden randevu alınmalı ve aile mahremiyetine uyulmalı.

İlgisiz kalma sonucu kardeşin kendini yalnız hissetmesi.

Aileyi yargılamadan, empati kurarak ve onaylayarak dinlemek.

Kaslarda aşırı gerginlik ve hareket kısıtlılığı.

Kontrolsüz, yavaş ve istemsiz kıvranma hareketleri.

Denge ve koordinasyon eksikliğidir.

Beyinde omurilik sıvısının aşırı birikmesiyle baş büyür.

Çocuğun ihtiyacına göre yapıcı ve planlı adımlar atar.

Ortez destekler, Protez eksik uzvu yerine geçer.

Kemiklerin çok kolay kırılmasıyla karakterize bozukluktur.

Aile ve çocuk hakkında genel özgeçmiş bilgisi toplamak.

Düğme ilikleme, yazı yazma, boncuk dizme.

Yürüme, koşma, zıplama, merdiven çıkma.

Tanı, yasal haklar ve kurumlar hakkında bilgi sunulması.

Baş çevresinin yaşa ve cinsiyete göre çok küçük olmasıdır.

Çocuğun bir yerden (örn: sandalye) yatağa taşınmasıdır.

Güven duygusunu artırır, yanlış anlaşılmaları önler.

'Şunu yaparsam çocuğum iyileşir' şeklinde anlaşmalar kurma.

Ailenin BEP toplantılarına ve eğitim planına aktif katılımı.

Öğrenci bilgilerinin izinsiz paylaşılmamasıdır.

Uzmanların ortak hedefler için birlikte çalışmasıdır.

Meslek icrasında uyulması gereken ahlaki kurallardır.

Alınan kararlarda çocuğun menfaatinin önceliğidir.

Eğitimin ailenin kültürel değerlerine saygılı olmasıdır.

Öğretmenin güncel yöntemleri takip etmesidir.

Bireyin kendi haklarını aramasını desteklemektir.

Uygulamaların bilimsel kanıta dayalı olmasıdır.

Uzmanların bağımsız değerlendirme yapmasıdır.

Uzmanların bulgularını ortak tartışmasıdır.

Eğitim süreci ve raporlar hakkında her aşamada bilgi almak.

RAM kararlarına veya yerleştirmelere karşı yapılan resmi başvurudur.

Devlet okullarında özel eğitimin ücretsiz sunulmasıdır.

Çocuğun özel verilerine ve yaşam alanına saygı duyulmasıdır.

Engelinden dolayı hiçbir bireyin eğitimden dışlanamamasıdır.

Yapılandırılmış çevre ve görsel desteklerdir.

Resim değiş-tokuşu ile iletişim kurmaktır.

Yoğun davranışsal müdahale (UDA) sistemidir.

Duygusal gelişim ve çocuk merkezli oyundur.

Carol Gray.

Duyuların eğitimi ve özgür seçim odaklıdır.

Eğitimin okul çağıyla sınırlı kalmamasıdır.

Engelliliğe yönelik tutumları iyileştirmektir.

Rampalar, sesli uyarılar ve geniş kapılardır.

Herkesin her yere bağımsızca erişebilmesidir.

Gelişimi izlemek ve BEP'i güncellemektir.

Kültürel ve dilsel faktörlerin tanıyı etkilemesidir.

Gerçekçi, ölçülebilir ve öncelikli olmasıdır.

Kabul ve uyum sürecine girilmesidir.

Bireyin bağımsız yaşama hazırlanmasıdır.