Bu yılki LGS Türkçe paragraf sorularında dikkat çeken, az bilinen ya da mecazi anlamda kullanılan sözcükler derlendi. Her sözcük; anlamı ve soru bağlamındaki kullanımıyla birlikte verildi.
📖
Öne Çıkan Zor Sözcükler
Meziyet
İsim
Üstün özellik, iyi nitelik, erdem; birisini diğerlerinden ayıran değerli vasıf.
❝ Çoğu edebiyatçı, serbest şiiri büyük bir meziyet olarak görür. Hatta serbest şiire verdikleri değer; kafiyeli, redifli şiire verdikleri değerden daha üstündür. ❞
📚 MEB 8. Sınıf Türkçe • s. 259 • 7. Tema – Sanat / Şiir Değerlendirme
Yanılsama
İsim
Gerçek olmayan bir şeyi gerçekmiş gibi algılama; illüzyon, aldanma.
❝ Bu tür algı hatalarına yanılsama denir. ❞
📚 MEB 8. Sınıf Türkçe • s. 20–40 arası • 1. Tema – Okuma Kültürü / Eleştirel Düşünme
Hakikat
İsim
Gerçek, doğruluk, gerçeklik; özünde var olan nesnel durum.
❝ (Hakikat) Gerçek ❞ — Hecce baskısında kelime çalışması olarak doğrudan açıklanmış. Dürüstlük ve erdem temalı metinlerde sıkça kullanılır.
📚 MEB 8. Sınıf Türkçe • s. 61–80 arası + Hecce baskısı s. 184 • 3. Tema – Erdemler
Eleştirel Düşünme
Kavram
Bilgiyi sorgulayarak, mantıklı ve derinlemesine değerlendirme becerisi.
Metinde okuyucudan beklenen zihinsel tutum olarak öne çıkarılmış.
📚 MEB 8. Sınıf Türkçe • 1. Tema – Okuma Kültürü
Öngörülü
Sıfat
Geleceği sezebilen, ileriyi gören; tedbirli ve önceden düşünen.
Olayları önceden kavrayabilen kişi ya da tutumu tanımlamak için kullanılmış.
📚 MEB 8. Sınıf Türkçe • 1. veya 6. Tema – Okuma Kültürü / Duygular
Üslup
İsim
Yazı veya konuşma tarzı, ifade biçimi; sanatçıya özgü anlatım yöntemi.
Yazarın kendine özgü dil kullanımı ve cümle kuruluşlarını niteleyen terim.
📚 MEB 8. Sınıf Türkçe • 1., 3. veya 7. Tema – Metin analizi bölümleri
Camadan
Denizcilik Terimi
Yelkenli teknelerde rüzgâr şiddetine göre yelkeni küçültme veya indirme işlemi.
⚓ LGS 2026'da doğrudan soru olarak çıkmıştır. Rüzgâr şiddetine göre farklı camadan türleri soruldu. Yelken temalı metinde teknik terim olarak geçti.
📚 MEB 8. Sınıf Türkçe • 5. veya 7. Tema – Denizcilik / Yelken Temalı Metin • 2026 LGS'de soru çıktı ✓
Köpürmek
Mecazi
Çok sinirlenmek, öfkelenmek (mecazi kullanım); aşırı tepki göstermek.
Gerçek anlamı (su köpürmesi) değil; duygu yoğunluğunu betimleyen mecazi anlamı sorulmuş.
📚 MEB 8. Sınıf Türkçe • 6. Tema – Duygular / Mecazi Anlam Etkinlikleri
Hoşgörü
İsim
Başkalarının düşünce ve davranışlarına anlayış gösterme; tolerans.
Toplumsal birliktelik ve çoğulculuk temelli sorularda anahtar sözcük olarak yer almış.
📚 MEB 8. Sınıf Türkçe • 3. Tema – Erdemler
Nesnel / Öznel
Sıfat Çifti
Nesnel: Kişisel görüşlerden bağımsız, objektif.
Öznel: Kişisel görüş ve duygulara dayalı, subjektif.
Öznel: Kişisel görüş ve duygulara dayalı, subjektif.
Bu zıt anlam çifti paragraf sorularında sıkça seçenek olarak karşınıza çıkar!
📚 MEB 8. Sınıf Türkçe • 1. ve 3. Tema – Metin analizi / Eleştirel okuma
Parantez
Mecazi
Metinde ( ) işareti; ancak soruda hayatın özeti anlamında mecazi kullanılmış.
❝ Parantezi kapanmak ❞ → Hayatının sona ermesi; şiirsel ve derin bir mecaz.
📚 MEB 8. Sınıf Türkçe • Serbest Okuma / Değerlendirme Metinleri bölümü
Bariyer
İsim
Engel, set; bir sürecin önünde duran fiziksel ya da soyut engel.
❝ Teknolojik bariyerler ❞ → Teknolojiye erişimin önündeki engeller anlatılıyor.
📚 MEB 8. Sınıf Türkçe • 1. veya 4. Tema – Teknoloji / Okuma Kültürü
Mecazi İfadeler
🔥
Dikkat Çeken Mecazi Kullanımlar
Türkçenin gerçek tadını… lezzet şölenini yaşıyorum
→ Dilin estetik zevki; Türkçeyi sadece araç olarak değil, sanat olarak deneyimlemek anlatılıyor.
Hakikatin gölgelenmesine hizmet eder
→ Gerçeğin kasıtlı olarak karartılması, gizlenmesi ya da bulanıklaştırılması anlamında kullanılmış güçlü bir deyimsel ifade.
Gönül kuyu yapmak
→ Kalbini birine açmak, güvenmek, içini dökmek; derin bir duygusal bağ kurmak demek.
Parantezi kapanmak
→ Hayatının sona ermesi; doğum ve ölüm arasındaki sürenin bir "parantez" olarak imgeleştirildiği şiirsel mecaz.
🎯 Sınav Stratejisi
- Bilinmeyen sözcüğü bağlamdan tahmin et; cümleyi çıkardığında anlam kayboluyorsa o sözcük kritiktir.
- Mecazi kullanımlarda gerçek anlamı değil, metindeki işlevini ara.
- Nesnel/öznel, hakikat/yanılsama gibi zıt çiftler seçeneklerde tuzak olarak sıklıkla kullanılır.
- Teknik terimler (camadan gibi) açıklamalı olarak verilir — paniklemene gerek yok!
